યુવા લેખક યશ વ્યાસ ડંકન મેકમિલન અને જોની ડોનાહ્યુના "" ના કોમળ રૂપાંતરમાં રોગચાળાના નર્વ-બ્રેકિંગ અનુભવ અને તેની માનસિક અસરને કેદ કરવામાં આવી છે.Every brilliant thing” into a Gujarati play “Gamti Vaat”. The play that opened to great reviews drew attention to contemporary work in ગુજરાતી.
ગુજરાતી નાટક ‘ગમતી વાત’ ડંકન ના યશ વ્યાસ દ્વારા રૂપાંતરિત
મેકમિલન અને જોની ડોનાહ્યુનું 'એવરી બ્રિલિયન્ટ થિંગ'.
યશ, જે ચંદ્રકાંત બક્ષી અને મધુ રાય, એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે ભાષાની પ્રવાહિતાને કોઈપણ રીતે અવરોધવી જોઈએ નહીં.
શું તમને લાગે છે કે ગુજરાતી ભાષા બદલાઈ ગઈ છે કે બદલાઈ રહી છે?
મને ખુશી છે કે લેખકો હવે રૂઢિચુસ્ત નથી રહ્યા! જેનો અર્થ એ છે કે, કોઈ અવરોધ નથી, 'શુદ્ધ' અથવા 'શુદ્ધ' ગુજરાતી જેવું કંઈ નથી. વિવેચકો તે યુગમાં કઠોર હતા જ્યારે ચંદ્રકાંત બક્ષી, મધુ રાય અને અન્ય લેખકો એવા શબ્દો સાથે પાના પછી પાના લખતા હતા જે આપણને દૂરના દેશમાં લઈ જતા હતા. લેખકો પોતાની જાત પર કઠોર હતા. મારો મત, ગુજરાતી ભાષા પોતે જ 'શુદ્ધ' નથી - ઉદાહરણ તરીકે, ભાષામાં વપરાતા ઘણા શબ્દો ફારસી અથવા અરબી ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યા છે -તબિયત, ખબર, બજાર અને વધુ. 'શુદ્ધતા' અથવા 'પવિત્રતા' માટે કોઈ ક્યાં શિકાર કરશે?
તો, જ્યારે હું ગુજરાતી બોલું છું અને ક્યારેક ક્યારેક અંગ્રેજી શબ્દોનો ઉપયોગ કરું છું, ત્યારે મને ધિક્કારવામાં આવે છે, પરંતુ જો હું ફારસી કે અરબી શબ્દોનો ઉપયોગ કરું છું, તો તે બધુ જ છે maaf (માફ કરેલ અથવા પરવાનગી આપેલ).
આજે, આપણા દ્વારા ઘણા સમકાલીન શબ્દોનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ આપણી આસપાસ બોલાતા દરેક નવા શબ્દ માટે ભાષામાં તાત્કાલિક ભાષાંતર નથી અને ન તો દરેક શબ્દને અનુવાદની જરૂર છે. વ્યક્તિએ સમજવાની જરૂર છે કે ભાષા પ્રવાહી અને ખૂબ જ લોકશાહી છે; ફક્ત લોકો જ નક્કી કરી શકે છે કે તે ગુજરાતી છે કે નહીં. સમકાલીન વિશ્વમાં, લેખકની ભાષાનું હંમેશા ભાષાંતરિત સંસ્કરણ હોવું જરૂરી નથી. ભાષા પ્રવાહી છે અને તેને તે રીતે જ વર્તવું જોઈએ.
ગુજરાતી કવિતાઓમાં અંગ્રેજી શબ્દોના ઉપયોગ વિશે તમારો શું અભિપ્રાય છે? ગઝલ, shayaris, et al?
ખેર, હું કંઈ પણ કહેવા માટે ખૂબ જ નાનો વ્યક્તિ છું પણ વ્યક્તિગત રીતે, મને ગુજરાતી કવિતાઓમાં અંગ્રેજી શબ્દોનો ઉપયોગ ગમતો નથી, શેર્સ અથવા ગઝલ. એ તો ફક્ત ગુજરાતીમાં જ હોવું જોઈએ. મને લાગે છે કે એનો કોઈ અર્થ નથી!
૯૦% શક્યતા છે કે કોઈ વ્યક્તિના કાવ્યાત્મક લેખનમાં અંગ્રેજી શબ્દોનો ઉપયોગ એટલા માટે થાય છે કારણ કે તે વ્યક્તિ આળસુ છે. જો તમે તમારી જાતને થોડો દબાણ કરો છો અથવા જો તમે સખત મહેનત કરો છો તો તમને તમારા શબ્દો માટે સૌથી સુસંગત અનુવાદ મળી શકે છે. ફરીથી, જ્યારે ભાષા પ્રવાહી છે અને મેં અગાઉ જે કહ્યું હતું તેના પર હું અડગ છું, લેખનના આ સ્વરૂપોમાં લાગણીઓ હોય છે જેને ચોક્કસ રીતે લખવાની જરૂર હોય છે.
જો તે નાટક, વાર્તા કે બીજું કંઈક હોય, તો તે તમે જે લાંબા સ્વરૂપના લેખન કરો છો તેના સ્વરૂપ અથવા પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મેં લખેલું નાટક "ગામતી વાત" દરેક રીતે સમકાલીન છે પણ તે શબ્દોની શુદ્ધતા માટે પણ લડી રહ્યું છે. હું અંગ્રેજી શબ્દોનો ઉપયોગ ટાળી રહ્યો નથી, પરંતુ અમુક વિષયો ચોક્કસ રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, જેમ કે મેં નાટક લખ્યું છે, જે લેખનનું એક સમાવિષ્ટ સ્વરૂપ હતું. મેં શક્ય તેટલું ગુજરાતી ભાષાને વળગી રહેવાનો શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કર્યો છે.
શું બદલાતી ગુજરાતી ભાષાએ સહસ્ત્રાબ્દીઓ અથવા સામાન્ય રીતે પ્રેક્ષકોના ગુજરાતી સાહિત્યને જોવાની દ્રષ્ટિ બદલી નાખી છે?
હા, ચોક્કસપણે ગુજરાતી સાહિત્યને સહસ્ત્રાબ્દીઓ દ્વારા જોવાની રીત બદલાઈ ગઈ છે. પરંતુ ગુજરાતી ભાષામાં પરિવર્તનથી તે બદલાયું નથી. તેના બદલે, હું કહીશ કે, તે સહસ્ત્રાબ્દીઓ દ્વારા જીવાતી અલ્ટ્રા-ડિજિટલ અને 'આધુનિક' જીવનશૈલીથી મોટાભાગે પ્રભાવિત થયું છે.
ડિજિટલ દુનિયા ખરેખર વિશ્વવ્યાપી બનવાની અને નવી પેઢીને તેમની ગુજરાતી સંસ્કૃતિ અને ભાષાને રોમેન્ટિક બનાવવાનું ચૂકી જવાની જરૂર છે. તેથી પરિવર્તન તો છે જ, પરંતુ પરિવર્તન બદલાતા ગુજરાતી સાહિત્યથી થતું નથી.
ગુજરાતી ફિલ્મો વિશે તમારો અભિપ્રાય?
સાચું કહું તો, હું ફિલ્મનો માણસ નથી! પણ હા, મને આ ફિલ્મોના લેખકો કે નિર્માતાઓ વિશે એક પ્રશ્ન છે - તમારા ટાઇટલ રોમનમાં કેમ લખાયેલા છે?
દાખલા તરીકે, દક્ષિણ ભારતની કોઈપણ ફિલ્મના શીર્ષકો પણ તે જ ભાષામાં લખાયેલા હશે. પરંતુ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં, ફિલ્મનું શીર્ષક રોમન અથવા ગુજ-લિશમાં લખાયેલું હોય છે જે આજે જાણીતું છે. હું અંગ્રેજી અનુવાદ સાથે સંમત છું પણ પોસ્ટરના શીર્ષકો ફક્ત ગુજરાતીમાં હોવા જોઈએ!
GLF માટે કિંજલ શાહ દ્વારા ઇન્ટરવ્યુ લેવામાં આવ્યો હતો.
Comment (1)